جريان قتل عثمان را عليه آن حضرت عَلَم خواهند كرد . و گرنه چنانچه واقعاً خواستار خونخواهى عثمان مىبودند ، بايد تا رسيدن به نتيجه در مدينه مىماندند نه آن‌كه تقاضاى حكومت بصره و كوفه را مطرح كنند . يك احتمال بسيار قوىتر اين است كه چنان كه گفتيم ، طلحه و زبير در قتل عثمان دست داشتند . اينان از آن رو قصاص قاتلان عثمان را مطرح كردند كه خود را تبرئه كنند و عدم دخالت خودشان را ثابت كنند و گرنه چنان كه از اين پس خواهيم گفت ، طلحه در ماجراى قتل عثمان خود را گناهكار مىدانست و شركت خود در جنگ جمل را به منزلهء توبه تلقى مىكرد . به هر حال ، عايشه و تعداد زيادى از بنىاميه كه در دستگاه عثمان جزو مقرّبان بودند از ترس آن‌كه اموال به غارت برده ، از آنها بازپس گرفته شود ، پس از پيروزى انقلاب به نقاط گوناگون و از جمله شهر مكه گريختند . « 1 » احتمال بسيار قوى مىرود كه آنها مكه را به اين دليل انتخاب كردند كه حرم امن الهى بود و تا زمان جمع‌آورى نيروى كافى در امان بودند . طلحه و زبير نيز به فراريان پيوستند و حزب ناكثين كامل شد و مقدمات جنگ جمل فراهم گرديد . حال در اينجا اين سؤال پيش مىآيد كه طلحه و زبير با آن سوابق درخشانى كه داشتند ، به چه علت در مقام مخالفت با اميرمؤمنان عليه السلام برآمدند ؟ پاسخ آن بسيار روشن است : دنيادوستى و حب رياست . روزگار عوض شده بود . و طلحه و زبير ديگر آن چهره‌هاى سابق دوران پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم نبودند . آن دو اينك به مالكان ثروتمندى تبديل شده بودند كه

--> ( 1 ) - الجمل ، ص 119 .